Türkiye’de Kültüre Ayrılan Harcamalar 2024’te Rekor Artış Gösterdi
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2024 yılına ilişkin kültürel harcamalar ve istihdam verilerini yayınladı. Resmi verilere göre kültür alanına yapılan harcama, bir önceki yıla kıyasla yüzde 83,3 oranında artış göstererek 408 milyar 339 milyon 432 bin TL seviyesine ulaştı.
Devletin Kültüre Yaptığı Harcama 200 Milyar TL’yi Geçti
Genel devlet kültür harcamaları da 2024 yılında dikkat çekici bir yükseliş gösterdi. Devletin kültüre yaptığı harcama yüzde 76,1 artarak 200 milyar 369 milyon 171 bin TL oldu. Bu harcamaların yüzde 67,8’i merkezi devlet bütçesinden karşılandı. Kültürel miras alanı ise yüzde 17,7’lik payıyla en çok harcama yapılan başlık oldu.
Hanehalklarının Kültürel Harcamaları Yüzde 91,5 Yükseldi
Vatandaşların kültür harcamaları da 2024’te büyük artış gösterdi. Hanelerin kültürel harcamaları bir önceki yıla göre yüzde 91,5 artarak 203 milyar 807 milyon 948 bin TL oldu. Harcamalardaki dağılım şu şekilde:
- Bilgi işleme ekipmanları: %25
- Kültürel hizmetler: %24,3
- Kitaplar: %18,1
Kültürel Sektörlerin Katma Değeri Artış Gösterdi
Kültürel sektörlerde faaliyet gösteren girişimlerin faktör maliyetiyle katma değeri yüzde 73,9 oranında yükselerek 188 milyar 547 milyon 288 bin TL’ye ulaştı. Bu değerin üretimdeki payları şöyle dağıldı:
- Kayıtlı medyanın basımı ve çoğaltımı: %20,7
- Film, video ve TV yapımcılığı, müzik yayını: %13,1
- Mimarlık faaliyetleri: %11,6
Kültürel Mal İhracat ve İthalatı da Artışta
2024 yılı itibarıyla kültürel mal ihracatı yüzde 8,1 artarak 9 milyar 876 milyon 466 bin dolara yükseldi. İthalat ise yüzde 166 artarak 7 milyar 336 milyon 440 bin dolara çıktı. Kültürel ürün ihracatının genel ihracat içindeki payı yüzde 4,2 olurken, ithalatın payı yüzde 2,3 olarak gerçekleşti. En fazla ticaret yapılan kültürel alan ise el sanatları oldu.
Kültürel İstihdam Yaklaşık 1 Milyona Ulaştı
2024 yılında kültürel istihdam, önceki yıla göre yüzde 6,5 artarak 957 bin kişi oldu. Bu rakamın toplam istihdam içindeki oranı yüzde 2,9 olarak açıklandı. İstihdama dair bazı önemli veriler:
- Erkek çalışan oranı: %52,2
- Kadın çalışan oranı: %47,8
- Yükseköğretim mezunları: %45,4
Kültürel meslek gruplarında en fazla istihdam, el sanatları çalışanları (%32,6) ile sağlandı. Kadın istihdamının en düşük olduğu alan %28,2 ile sanat, kültür ve mutfakla ilgili yardımcı meslekler oldu. En yüksek kadın istihdamı ise %77,7 ile diğer dil öğretmenleri kategorisinde görüldü.
Türkiye’nin kültürel ekonomiye yaptığı yatırımlar artarken, bu alandaki istihdam ve üretim de dikkat çekici büyüme gösterdi.
