Kentsel Dönüşüm Süreci Kiraları Yükseltti
Kentsel dönüşüm projeleri kapsamında İstanbul başta olmak üzere birçok şehirde geçici konut ihtiyacındaki artış, kiralık ev piyasasını etkiledi. Evlerini boşaltmak zorunda kalan vatandaşlar, yüksek kira fiyatları ve yetersiz destek arasında sıkıştı.
Kiralık Konutlarda Fiyat Artışı Sürüyor
Konut piyasasındaki mevcut dengesizlik, kira seviyelerine doğrudan yansıdı. BETAM ve Sahibinden.com’un Kasım ayı verilerine göre, Türkiye genelinde reel kira fiyatlarında %2,1’lik bir azalma görülürken, İstanbul’daki kiralar yıllık bazda %3,4 oranında artış gösterdi.
Ülke genelinde ortalama kira bedeli 24 bin TL seviyesine ulaşmış durumda. Bu rakam, mevcut asgari ücretin üstünde kalmaya devam ediyor. İstanbul’da ise ortalama kira 34 bin TL’ye kadar yükseldi ancak devlet desteği 8 bin TL seviyesinde kaldı.
Vatandaş Daha Küçük ve Uzak Evleri Tercih Ediyor
Kira desteğinin yetersiz kalmasıyla vatandaşlar ya daha küçük evlere yönelmekte ya da şehir merkezlerinden uzak mahallelerde konut arayışına girmekte. Buna ek olarak, inşaat firmalarına yapılan ödemeler ve kredi yükü de vatandaşların mali baskısını artırıyor.
Yetersiz Arz, Yüksek Talep: Piyasada Denge Bozuldu
İstanbul Emlakçılar Derneği Başkanı Aslan Karatekin, piyasaya yeni kiralık konutların çok nadir girdiğini belirtti. Düşük kira bedelleriyle uzun süre oturan kiracıların evlerini boşaltmaması durumu daha da zorlaştırıyor. Mevcut piyasa kiralarında, 30–35 bin TL altına ev bulmak oldukça güç.
Karatekin ayrıca uzun vadeli kira sözleşmeleri nedeniyle kiralık konut sirkülasyonunun azaldığını söyledi. Bu durumun da arzı düşürerek fiyatların sürekli yükselmesine neden olduğunu belirtiyor. Kısa vadeli kiralama talepleri bile ‘dönüşüm’ kiracısına olan ilgiyi artırmış durumda.
Müteahhitler de Kiralık Ev Bulamıyor
İNDER Başkanı Engin Keçeli ise yalnızca vatandaşların değil, projeler kapsamında çalışan müteahhitlerin de bölgede kiralık ev bulmakta zorlandığını ifade etti. Kiracıların dönüşüm sürecinde projeye yakın bölgelerde konut araması, bu bölgelerde kira baskısını daha da güçlendiriyor.
Keçeli’ye göre, bu tabloyu düzeltmenin yolu, yatırımcıların tekrar kiralık konut üretimine yönelmesi. Aksi halde arz-talep dengesi hızla bozulmaya devam edecek.
Öne Çıkan Sorunlar
- Kira destekleri maliyeti karşılamıyor
- Kiralık konut arzı ciddi anlamda yetersiz
- Müteahhitler dahi konut bulmakta zorlanıyor
- Vatandaş merkezden uzak ve küçük konutlara yöneliyor
