Borsa İstanbul Esaslar Yönetmeliğinde Önemli Güncellemeler Yapıldı
SPK Onayıyla Değişiklikler Resmi Gazete’de Yayımlandı
Borsa İstanbul A.Ş.’nin borsacılık faaliyetlerine ilişkin temel yönetmeliğinde, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) onayı ile köklü değişiklikler gerçekleştirildi. Resmî Gazete’de yayımlanan düzenlemeyle birlikte, finansal ölçütler ve bu ölçütlerin oluşturulma süreçleri detaylandırıldı.
Yeni Tanımlar ve Kavramlar Yönetmeliğe Eklendi
Yönetmeliğin 4. maddesine eklenen tanımlar arasında şu kavramlar yer aldı:
- Borsa dışı veri: Organize borsa dışından sağlanan ekonomik veri setleri, oranlar ve tahminlere dayanan bilgiler,
- Endeks: Belirli formüllerle hesaplanan ve yayımlanan finansal göstergeler,
- Finansal ölçüt: Yatırım araçlarının veya performans primlerinin belirlenmesinde referans alınan ölçümler,
- Lisanslı kullanıcı: Borsa’dan ölçüt kullanım hakkı satın alan kişi ve kuruluşlar.
Finansal Ölçüt Yöneticilerine Yeni Sorumluluklar
Yeni hükümlerle birlikte Borsa, finansal ölçütlerin yöneticisi sıfatıyla:
- Ölçütlerin doğruluğu ve zamanında yayımlanmasından,
- Veri yetersizliği veya piyasa stresi gibi olağanüstü durumlar için önlemler alınmasından,
- Çıkar çatışmalarını önleyici politika geliştirilmesinden,
- Şikâyet ve ihbar mekanizmalarının kurulmasından,
- 5 yıl boyunca denetim kayıtlarının saklanmasından sorumlu olacak.
Dış Veri Kullanımı ve Kontrol Sistemleri Şeffaflaşıyor
Borsa İstanbul, dış kaynaklardan elde edilen verilerin kullanımı için yeni kurallar getirdi. Bu düzenlemeler şu adımları içeriyor:
- Kaynağın şeffaf şekilde ilan edilmesi,
- Yazılı anlaşmalarla rollerin netleştirilmesi,
- Operasyonel risklere yönelik tedbirler alınması.
Çıkar Çatışmalarına Karşı Denetim ve Eğitim Şart
Borsa, finansal ölçütlerin hesaplama süreçlerinde çıkar çatışması ihtimaline karşı kapsamlı önlemler almakla mükellef oldu. Yeni düzenlemeler kapsamında:
- İç birimler arası yetki ayrımları,
- Bilgi alışverişinin denetimi,
- Etik kurallara yönelik eğitim programları zorunlu hale geliyor.
Gözetim ve Denetim İşlevleri Arttırıldı
Yeni yönetmelik kapsamında Borsa, finansal ölçüt hesaplamalarını periyodik olarak bağımsız denetime tabi tutacak. Ayrıca, gözetim komiteleri ve iç denetim birimleriyle yürütülen kontrol sistemleri güçlendirilecek. Denetimlerin en az iki yılda bir yapılması şart koşuldu.
Finansal Ölçütlerin Oluşturulmasında Prensipler Belirlendi
Finansal ölçütlerin oluşturulmasında Borsa İstanbul:
- Ekonomik gerçekliğin doğru yansıtılması,
- Veri şeffaflığı ve yeterliliği,
- Likidite ve işlem hacminin dikkate alınması,
- Faize dayalı işlemler için duyarlılık analizleri yapılması
yönündeki prensiplere bağlı kalacak.
Sonuç
Bu yönetmelik değişiklikleriyle birlikte, finansal ölçütlerin oluşturulmasında güvenilirlik, şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkeleri daha da güçlendirildi. Borsa İstanbul’un bu adımları, piyasalarda daha sağlam bir veri altyapısı oluşturmayı ve yatırımcı nezdinde güveni artırmayı hedefliyor.





